Anasayfa » GÜNÜN İÇİNDEN » Bir kent, Zonguldak, sınıf atlıyor!

Bir kent, Zonguldak, sınıf atlıyor!

Adı, Hacı Demir.
Zonguldak’ta işçiydi. Maden işçisi.
Tıpkı, Türkiye Taşkömürü Kurumu’nda çalışan babası Hüseyin gibi.

Kapitalist oldu. Maden kapitalisti. Değme maden kapitalistine parmak ısırtacak denli sermaye biriktirdi. Oteller, dev alışveriş merkezleri, plajlar, yat limanları, ….

Zonguldak’ta maden işçisiydi. En sömürülen, en ezilen, en aşağıdakilerden biri… Zonguldak, onlarla anılırdı. Zonguldak’tı…
Zonguldak’ta maden kapitalisti oldu. En sömüren, en ezen, en yukarıdakilerden biri…Zonguldak onunla anılıyor. Zonguldak oldu.

Anlatacağımız, onun hikayesidir…

Babadan oğullara, maden işçiliği

“Zonguldak’ta, 14 yaşındayken, evimizin önündeki ocaktan yakacak ihtiyacımızı karşılamak için kardeşlerimle birlikte kömür çıkarırdık. Madencilikle ilgili, babamdan öğrendiğim ilk deneyimim bu oldu. Babam, Hüseyin Demir, TTK’da maden işçisiydi. 5 kardeşiz. Ben de, babam gibi, maden işçisi olarak çalışmaya başladım.”

İşçilikten, işçilerle birlikte çalışan işletmeciliğe

“1989’da, özel maden ocaklarının faaliyete geçmesi üzerine, kardeşlerimle birlikte, bu alana yatırım yaptık. İşletmesini aldığımız bir ocakta, işçilerle birlikte çalıştık. 1992’de, ana çalışma konusu, kömür üretim, alım ve satımı olan, Demir Madencilik İnşaat Turizm Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi’ni kurduk.”

İşçilerle birlikte çalışmaktan, şirket sahipliğine

“Maden Yasası 2004’te yürürlüğe girdi. 1989’dan itibaren faaliyet gösteren özel ocakların üretimi durduruldu. Maden sahalarından 24’ünün TTK tarafından ihale edilip, tekrar kiraya verilmesiyle, şirket olarak, 4 ocağın işletmesini aldık.”

1687 kişiye ekmek

“Zaman zaman, hala böyle ocaklara giriyorum. Özellikle yaşanabilecek olası kazalar nedeniyle, ocakları kontrol altında tutmak gerekiyor. Maden ocağında 14 yaşımdan 30’uma kadar kazma sallamanın sonunda, şirket sahibi olduk. Ocağa girmediğim gün nadirdir. Bazen 24 saat çıkmadan çalıştık. Temelini babamızdan öğrendik. Zonguldak’ta, ilk özelleştirmeler başladığında, maden işletmeye başlayarak, başarıyı yakaladık. Kardeşlerimle birbirimize destek olarak, şirketimizi büyüttük. Şirketimiz bünyesinde ve taşeron firmalarla birlikte, bin 687 kişiye ekmek sağlıyoruz. Bünyemizde 14 maden, 2 makine, 2 elektrik, 2 inşaat mühendisi ve 11 tekniker var. Şu anda 45 yaşındayım ve şirketimizi kurduktan sonra, idari işlerle ilgilenmeye ağırlık verdim.”

Gençlere örnek

“Maden işçiliğinden şirket sahipliğine gelmek kolay olmadı. Büyük özverilerde ve mücadelelerde bulunduk. Maden ocaklarımızda çalışacak 500 işçi aradık. Gazetelere, televizyonlara ilan verdik. Türkiye İş Kurumu’na başvurduk. Ama maalesef çalışacak işçi bulamadık. İnsanlar, bulundukları yerlere tepeden inmemeli. Bunun için, bizim gösterdiğimiz çaba gençlere örnek niteliktedir.”

Yeni işçi bulabilirsek

“Şirketimiz bünyesindeki maden ocaklarından günde bin-bin 500 ton üretim gerçekleştiriliyor. İstihdamın yanısıra, ürettiğimiz kömüre göre verdiğimiz kira bedeliyle TTK’ya önemli katkı sağlıyoruz. Ayrıca, TTK’nın üretimine de destek veriyoruz. Şu anda Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları ile Çatalağzı Termik Santrali ile piyasaya kömür satışımız mevcut. Eğer yeni işçi bulabilirsek, üretimimizi iki katına çıkarabiliriz. Böylece, ülkemizin yurt dışından ithal ettiği kömür miktarı da azalacak, dövizimiz dışarı gitmeyecektir.”

Önemli olan insanların karnının doyması, iş sağlanması

TTK Genel Müdürü Rıfat Dağdelen, konuşuyor:

“Özel sektöre kiralanan ocaklardan 2004’ün sonundan itibaren alınarak satılan kömürden ve kira gelirinden, 54 milyon YTL kar elde ettik. Özel sektörün daha fazla kömür üretmesini ve istihdam sağlamasını istiyoruz. Bunun için de gerekli desteği veriyoruz. Ancak, birtakım kafası az işleyen kişilerin eleştirileri önemli değil. Ben, ülkede üretim olsun, onu savunuyorum. Üretim olmayan yerde huzursuzluk, fakirlik ve olumsuzluklar yaşanır. Özel sektör, kira bedeliyle kuruma, istihdamla kente önemli katkı sağlıyor. Önemli olan insanların karnının doyması ve iş sağlanmasıdır.”

Fırsatlar zinciri
Yıl 2009. Demir Madencilik AŞ’nin yaptırdığı, Dedeman Zonguldak ve Demirpark Alışveriş Merkezi hakkında çeşitli ropörtajlardan seçmeler:

Zonguldak Valisi Erdal Ata, konuşuyor:

“Dedeman Zonguldak Oteli, bölge turizminin gelişmesi açısından önemli katkılar sağlayacak. İlimizde 21 adet mağara var. Ancak, maalesef bunların çok az kısmı ziyarete açılmış. Kültür ve Turizm Bakanlığının yanı sıra İl Özel İdare Müdürlüğünün imkanları ölçüsünde her yıl 1 mağarayı turizme açmayı amaçlıyoruz. 5 yıldızlı Dedeman Zonguldak oteli hizmete girdiğinde insanlar bu turistik alanlara konaklama sorunu olmadan rahatlıkla gelebilecekler. Otelin hizmete açılması mağara ve doğal güzelliklerin turizme kazandırılması noktasında önemli altyapı sağlayacaktır. Otel, Zonguldak’ta yeni otellerin yapılmasına öncü olacak. Şehrimizin turizmden daha fazla pay alması için herkes üzerine düşen görevleri yerine getirmeli.”

Zonguldak Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı, Demir Madencilik AŞ Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Salih Demir, konuşuyor:

“Yaptırdığımız Dedeman Zonguldak Oteli’ni, 27 Eylül 2006’da İstanbul’da sözleşme imzaladığımız Dedeman Grubu işletecek. Tesisin bin 600 kişilik balo salonu, güzellik merkezi, bin 100 araçlık otoparkı var. Diğer etkinliklerde kullanılmak üzere 7-8 adet salonu daha olacak. Sağlıklı yaşam merkezleri, kapalı yüzme havuzu, kafeterya ve restoran gibi her türlü konfora sahip olacak. Kentimizde denize girilecek fazla plaj yok. Otel önündeki sahil kenarını düzenleyerek, plajı halkın hizmetine açacağız. Planladığımız yat limanıyla, özellikle Ankara’nın denize açılan penceresi olacağız. Otelimiz faaliyete geçtiğinde, 900 kişiye istihdam sağlayacağız. Kozlu beldesi sahil yolunda yapılan Demirpark Alışveriş ve Yaşam Merkezimiz, çevre illerle birlikte, 1 milyon kişiye hizmet verecek. 500 civarında kişi istihdam edilecek. Çok sayıda ünlü mağazanın şubeler açacağı merkezde, bovling ve sinema salonları ve çocuk eğlence alanları vatandaşları cezbedecektir. Otelle birlikte maliyeti 75 milyon doları bulan alışveriş merkezinde sinema salonlarından ünlü mağazalara kadar birçok unsur yer alacak. Buraya gelen insanlar mutlu şekillerde ayrılırlarsa alışveriş merkezi iyi yönetiliyor demektir. Bunun için uzman kişilerle çalışıyoruz. Bölgede, zorlu madencilik sektöründen kazandığımızı, yine kente yatırım olarak yansıtmaya devam edeceğiz.”

Dedeman Holding Yönetim Kurulu Başkanı Murat Dedeman, konuşuyor:

“İş hayatına dededen madencilikle başladık. Madencilikte biz, krom, çinko, kurşun ağırlıklı çalışıyoruz. Bunların hepsi tamamiyle ihracata dönük. Yurt içinde mal üretip satma olmadığı için madencilik tarafımız bilinmiyor. Ama göz önünde olan, herkesin gelip konakladığı, ziyaret ettiği, keyfini yaşadığı, düğününü derneğini, toplantısını yaptığı otellerimiz. 62 senelik madenciyiz, otelcilikte de 40 seneyi geçmiş vaziyetteyiz. Şu anda 22 Dedeman otelimiz var. Zonguldak, bizim için önemli bir merkez olacak. Zonguldak için de önemli bir fırsat olacak. Zonguldak Karaelmas Üniversitesi’nin turizm ve otelcilik projelerini geliştirebiliriz. Dedeman’ın Otelcilik Akademesi var, Zonguldak’ta bunu gerçekleştirebiliriz. Kısmet olursa, 2010 sonunda, Dedeman Zonguldak’ın açılışını yapacağız.” (6 Nisan 2009)

Gezi sitelerinden birinde, bir genç anlatıyor:

“Bu hafta sonu Zonguldak’taydım. Güzel, güneşli bir hafta sonu oldu ve Zonguldak’a şu sıralar giden herkesin yapabileceği gibi ben de Demirpark’a gidip olayı yerinde incelemeyi tercih ettim. 🙂 Demirpark Zonguldak’ın bu büyüklükteki ilk Alışveriş Merkezi (AVM) olarak şehre güzel bir hava katmış. Lakin Zonguldak’ta Burger King bile yoktu bu zamana kadar. Lise yıllarımız Burger’da birşeyler yiyebilmek, yiyebilme ihtimalini düşünmekle geçti yıllarca 🙂 Ama artık var… Demirpark ile birlikte Teknosa da Zonguldaklılar ile buluşmuş orta büyüklükte bir mağaza ile. Oldukça fazla çeşit de var. Yine Demirpark ile Zonguldak’a gelen bir başka marka ise Özsüt. Ben Zonguldak’ın pastanelerini her zaman beğenmişimdir. İstanbul Pastanesi ve Milka Pastanesi bence standartların üzerinde bir lezzet kalitesi sunuyorlar. İkisi de işlerinde çok çok iyiler.

Yani eski alışkanlıklarımıza yeni bir alternatif daha geldi diyebiliriz Zonguldaklılar için. En üst katta yiyecek bölümündeki eksiklikler göze çarpıyor ama hemen. Henüz çok fazla çeşit yok gibi. Ama yerler ayrılmış ve doldurulmayı bekliyor. Sanırım bir süre sonra yiyecek konusunda daha fazla çeşitlilik olacaktır. Giyim konusundaki birçok firma zaten Zonguldak’ta olan markalardı. Ama bu alışveriş merkezi sayesinde daha geniş ve kaliteli mekanlara kavuşmuşlar ve çeşitliliği arttırmışlar. Migros da zemin katta yer alıyor ve nihayet Zonguldaklılar ile buluşmuş. Sanırım MM Migros’tu ama şehir için ihtiyacı fazlası ile karşılayabilecek seviyede kesinlikle. Hemen yan tarafındaki Carrefour’a da bir alternatif oluşturmuş. Prestij Sinema Grubu da çok güzel salonlar ile halkın hizmetinde. Ben Güneşi Gördüm filmini burada izleme fırsatını buldum ve salonların kalitesinden oldukça memnun kaldık. Bowling oynamak isteyenler de artık Demirpark’a sık sık uğrayacaklardır, şu zamana kadar benim bildiğim kadarıyla bir bowling salonu bile yoktu şehirde. Ben fırsat bulup
oynayamadım ama ilk boş vakitte sahayı denemek istiyorum. Bunlar haricinde sanırım deniz cephesi üzerinde beş yıldızlı Dedeman da yer alacakmış ama şu an inşaat halinde bulunuyor.

Bütün bu markaların şehrin hizmetine sunulması gerçekten çok hoş. Fakat buradaki en önemli güzellik ise bence zor ekonomik zamanların yaşandığı şu günlerde yeni istihdam olanaklarının yaratılması. Çünkü Zonguldak artık yok olup gitmeye yüz tutmuş bir şehir havasına bürünmüş bulunmakta. İş olanakları çok kısıtlı. TTK’nın küçülmesinden sonra da ekonomi oldukça yara almış durumda. Burada okuduğum habere göre Demirpark yaklaşık bin kişinin istihdamına olanak sağlayormuş. Bu rakam sanırım daha da artacakmış otelin de hizmete açılması ile birlikte.”

Zonguldak oldu
Babası, Hüseyin Demir.
Adı, Hacı Demir.
Zonguldak’ta işçiydi. Maden işçisi. Tıpkı babası gibi.
Kapitalist oldu. Maden kapitalisti.

Babası zamanında da, kendi gençliğinde de, Zonguldak, maden işçisiydi.
Şimdi, 40’larında; Zonguldak onunla anılıyor. Zonguldak oldu.

Bir işçi, Hüseyin Demir; sınıf atladı.
Bir kent, Zonguldak, sınıf atlıyor…
Bir kent, onbinlerce maden işçisinin amansız sömürülmesi ve ezilmesiyle, sınıf atlıyor…
Bir kent, Zonguldak; bundan sonra iki kenttir artık…
İki sınıf!

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*