Anasayfa » DÜNYA » Virüs salgını, kapitalizmin küresel krizini tetikliyor

Virüs salgını, kapitalizmin küresel krizini tetikliyor

Aşağıdaki haber-yorum Red Haber’de “Ekonomiye Virüs Bulaştı” başlığıyla çıktı.

Kapitalizmin krizini kapitalizme dışsalmış gibi görünen etkenlere bağlamak, liberal ideolojinin bir ifadesidir. Daha önce de kapitalizmin krizleri, çeşitli doğa olayları, psikoloji, beceriksiz yöneticiler vb ile kapitalizme dışsallaştırılmaya, kapitalizm böylece aklanmaya çalışılmıştı. Ne yazık ki Red Haber de bu tuzağa düşmüş.

Çin ve dünya kapitalizminde ortaya çıkan yeni şok ve sarsıntı dalgalarının nedeni basitçe virüs değil. Virüs, sadece bir vesile. Daha önce “domuz gribi, tavuk gribi” gibi salgınlar, kapitalist ekonomide böylesi bir sarsıntıya yol açmamıştı. Bu seferkinin farklı olmasının nedeni ise, kapitalizmin zaten yeni bir küresel resesyon devresine girmiş olması. Kapitalizmin küresel aşırı birikim krizi belirtilerinin giderek büyüdüğü koşullarda, kar beklentilerinde fazladan güvensizlik ve sorun yaratacak herhangi başka bir etken de, zaten zemini hazır, çeşitli suni yöntemlerle ötelenmeye çalışılan krizi tetikleyebilirdi. Bu virüs olduğu gibi, herhangi başka bir etken de olabilirdi. Virüs salgını krizin nedeninden çok tetikleyicisidir.

İkincisi virüs salgının kendisi de kapitalizme dışsal bir etken değil, kapitalizmin emek, insan, sağlık, doğa yıkıcılığı ve tahribatının bir sonucudur. İklim ve çevre krizi, zehirli atıklarla kirlenen toprak, su, hava, denizler, hormonlu ve kanserojen gıdalar, sosyal sağlık sistemlerinin özelleştirilmesi ve çökertilmesi, işçi sağlığı ve güvenliğinin çökertilmesi, gıda güvenliğinin ve denetimlerinin ortadan kaldırılması, aşırı çalışma ve yoksullaşma nedeniyle bağışıklık sistemlerinin zayıflaması, ve kapitalizmin yol açtığı sayısız başka etken; bu gibi salgınların giderek daha sık ve tehditkar hale gelmesine yol açıyor.

Dolayısıyla “ekonomiye virüs bulaşması”ndan önce, insan ve doğa sağlığına kapitalizm bulaşmıştı. Virüs salgını da zaten son tahlilde, kapitalizmin ekonomi-politiğinin bir sonucudur.

Devrimci Proletarya

Ekonomiye Virüs Bulaştı
Virüs salgını yayılırken uluslararası ekonomi de altüst oldu. Diplomatik kurumlar ve şirketler Çin’deki personelini geri çağırmaya başladı. Çin’e seyahatler durma noktasına geldi.

Çin’deki en büyük yabancı bankalara sahip olan HSBC, iki hafta boyunca tüm personelinin Hong Kong’a ve bir sonraki duyuruya kadar Çin’e seyahat etmesini yasakladı

Asya merkezli büyük bir firma olan Standard Chartered, Çin ve Hong Kong’a seyahatleri kısıtladı ve personelin Çin’i ziyaret edip geri dönen aile üyeleri varsa, onlar eve geri döndükten sonra 14 gün boyunca evden çalışmalarını istedi. Virüsün kuluçka süresi olan 12 günü evde geçirmeleri isteniyor.

Koronavirus salgını Çin’in ekonomik büyümesi açısından ‘önemli tehdit’ olarak görülüyor.

Çin video oyunları devi Tencent ve online perakende devi Alibaba, çalışanlarından 10 Şubat’a kadar evde kalmalarını isterken, Wall Street bankası Goldman Sachs, anakara Çin’i ziyaret eden personele bir sonraki iki hafta boyunca evden çalışmalarını bildirdi.

Peugeot ve Citroen otomobil markalarını yapan Fransız otomotiv grubu PSA, Çinli olmayan tüm personelin ve ailelerinin Vuhan bölgesindeki tesislerinden ülkelerine geri gönderilmesine yardımcı olduğunu söyledi.

Şirketler virüsün etkileri konusunda endişe yaşarken, Çin’in seyahat kısıtlamaları da artıyor. Pek çok hattan Hong Kong ve Çin arasındaki hızlı tren bağlantısı da 30 Ocak’tan itibaren askıya alınacak.

Virüs, küresel ekonomiye yönelik artan bir tehdit oluşturuyor.

Havayolları, otel grupları ve lüks eşya firmaları en kötü etkilenenler arasında. Burberry’nin hisse fiyatı son 10 gün içinde yüzde 14 düşerken British Airways hisseleri yüzde 12 düştü. Holiday Inn grubu Intercontinental Hotels yüzde 10 değer kaybetti.

Küresel ekonominin sağlığının bir göstergesi olarak kabul edilen bakırın fiyatı düşmeye devam ediyor. Petrol fiyatı da baskı altında, Brent Crude bir noktada 59 varilden daha az el değiştirdi. Çin’in petrol talebi yılda ortalama yüzde 5,5 artıyordu.

Japonya Ekonomi Bakanı Yasutoshi Nishimura fabrika üretimi ve şirket kârlarının virüsten etkilenebileceği konusunda uyarıda bulundu. Çin, Japonya’nın en büyük ikinci ihracat pazarı ve ülkedeki turist harcamalarının yüzde 40’ı Çinli ziyaretçilerden geliyor. Otomobil üreticisi Honda’nın Vuhan’da üç tesisi var.

Nishimura, virüsün tedavisinin bulunmaması durumunda “Japon ihracatına, üretimine ve kurumsal kârına zarar verebileceğinden endişe duyuyoruz” dedi.

Bazı iktisatçılar dünyanın ikinci büyük ekonomisinde bir yavaşlama öngörüyor.

Pantheon Economics’in Asya Baş Ekonomisti Freya Beamish, Çin’in gerçek gayrisafi yurtiçi hasılasının, salgının ne kadar süreceğine bağlı olarak bu yılın ilk üç ayında düşebileceğini söyledi.

Beamish, kaybedilen fabrika üretiminin telafi edilebilineceğini, ancak kaçırılan tatil harcamalarının kaybedileceğini söyledi.

Çin resmi verileri, son 29 yılın en düşük ekonomik büyüme rakamlarına gerilendiğini gösteriyor.

Kaynak: The Guardian

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*