Anasayfa » GÜNÜN İÇİNDEN » Van Depremi 3. ay değerlendirmesi – TTB / SES

Van Depremi 3. ay değerlendirmesi – TTB / SES

Van’da 23 Ekim 2011’de 13.41’de meydana gelen ve en çok Erciş’i etkileyen depremden sonra TTB ve SES tarafından oluşturulan ODD inceleme ekibi aynı gün saat 19.00 civarında Erciş’e ulaşmıştır. Bir yandan da, başta bölge tabip odaları ve SES şubeleri olmak üzere tüm bölgeden sağlık emekçileri ile temas kurularak hızlı müdahale ekiplerinin Erciş’e gelmesine aracılık edilmiş, bu ekiplerin sağlık müdürlükleri ve yerel yönetimlerin olanakları kullanılarak bölgeye ulaşmaları sağlanmıştır.

23 Ekim depreminin hemen ardından Erciş’te şehir merkezinde SES ve TTB tarafından sağlık merkezi oluşturulmuştur. Sağlık kurumlarının fiziki yetersizliği göz önüne alınarak sağlık hizmetlerinin verilmesine destek için ilçe merkezindeki meydanda 4 adet sağlık hizmet çadırı kurulmuştur. Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi ile SES Diyarbakır şubesi tarafından sağlanan konteynerlerde sürdürülen poliklinik hizmetinin yanı sıra bölgede mobil ekiplerle de sağlık hizmeti sunulmuştur. Bu ekiplere Diyarbakır- Batman- Tatvan Belediyeleri de ambulansları ve sağlık personeli ile destek vermişlerdir.

Erçiş merkezdeki sağlık merkezimizde ve mobil ekiplerimizde; 23 ekim 2011-21 Kasım 2011 arasında günde ortalama 25 kişilik ekiple (SES; TTB üyeleri, Sağlık Öğrencileri, Bölge Belediye Sağlık Merkezindeki görevli Sağlıkçılar..) 27 günde toplam 600–700 arası arkadaşımız görev almıştır. Bu sayıya ilk dakikadan itibaren yaptığımız çağrı ile sağlık müdürlükleri ve yerel yönetimler üzerinden bölgeye ulaşan ve Sağlık Bakanlığı bünyesindeki sağlık merkezlerinde çalışma yürüten yüzlerce üyemiz dahil değildir.

23 Ekimde başlayan sağlık hizmetlerinin 16 Kasım’da sonlandırılması planlanırken, 9 Kasım Van depreminin ardından, özellikle Van’da halkın ve sağlık çalışanlarının sorunlarının giderek derinleşmesi üzerine Erciş’te Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası Genel Merkezi tarafından yapılan bir program çerçevesinde sürdürülen sağlık hizmetinin, gereksinimin daha fazla olduğu göz önüne alınarak Van’a taşınmasına karar verilmiştir. SES Genel merkezi tarafından yapılan ve illerin dörder gün süreyle görev aldığı programda TTB üyesi gönüllü hekim desteği ile Van merkezde poliklinik hizmetlerimiz devam etmiştir.

21 Kasım günü Van’da risk grubu olan kadın ve çocukların daha çok erişebilmesi amacıyla yoksul bir bölge olan Seyit Fehim Arvasi Mahallesi’nde bir sağlık merkezi çadırı ve bir tıbbi malzeme konteynerı ile sağlık hizmeti verilmeye başlanmıştır. Van sağlık merkezinin kurulmasında ve su, kanalizasyon bağlantılarının sağlanmasında Van Belediyesi destek vermiştir.

Bu güne kadar sağlık hizmetleri anlamında yaptığımız ve kayıt altına aldığımız (ilk 3-4 gün hariç) muayene sayısı: 16750, ilaç dağıtılan kişi sayısı: 18400 dür. Sağlık merkezimize başvuran ve psikolojik açıdan destek almasına ihtiyaç duyulan birçok kişiye de ekiplerimizde yer alan psikolog ve psikiyatrist arkadaşlarımızca destek sunulmuştur.

21 Kasım 2011 tarihinden 27 Ocak 2012 tarihine kadar geçen 67 günlük sürede Van kent merkezindeki Sağlık Merkezimizde de günde ortalama 10-15 arası arkadaşımız görev almıştır. Bu da çeşitli illerden yaklaşık 700–800 arası sağlık emekçisinin bölgede destek amaçlı sağlık hizmeti sunması demektir. Depremden sonra geçen 95 günlük süre içinde 1500’e yakın gönüllü sağlık emekçisi sağlık merkezimizde faaliyette bulunmuştur. Bu durum üyelerimizin, örgütlerimizin dayanışmaya verdiği önemi de göstermektedir. Ayrıca Sağlık Bakanlığı ve diğer ilgili bakanlıkların görevini tam olarak yerine getirmemesi, ilk günden itibaren yazılı ve sözlü olarak işbirliği tekliflerimizi kabul etmemesi de bir sağlık merkezi açılmasını zorunlu hale getirmiştir. İlk günden itibaren yaşanan koordinasyonsuzluk, yerel yönetimler ve meslek örgütleri ile eş güdüm halinde çalışmama, dışlama, nüfus tespitlerinin ve ev ziyaretlerinin yapılmaması kısacası devletin görevini yeterince ve düzenli bir şekilde yerinme getirmeyişi bizi sorumluluk almaya itmiştir.

Gereksinim olduğu saptamasıyla, verilen katkının niteliğini artıracağı ve sorun çözümüne müdahil olmada daha etkili olunacağı düşüncesi ile Van merkezde 21 Kasım 2011 tarihinden başlayarak sabit/kalıcı bir TTB ODSH koordinasyon merkezi oluşturma kararı verilmiştir.

TTB Van Depremi ODSH Koordinasyon Merkezi, 21 Kasım 2011 tarihinden itibaren Seyit Fehim Arvasi Mahallesi Taziye Evi’nin yakınında TTB, SES, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi ile bölge belediyelerinin katkısı ve işbirliğiyle sürdürülen sağlık merkezi çadırının yanında kurulan, Ankara Tabip Odası tarafından sağlanan bir konteynırda hizmet vermeye başlamıştır.

TTB ODSH koordinasyon merkezinde gönüllü iki kişilik ekipler halinde birer hafta süreyle Van’da bulunulmuş ve bölgenin deprem sonrasında derinleşen sağlık sorunları, sosyal sorunlar, halkın ve sağlık çalışanlarının yaşadıkları zorluklar tespit edilmiş ve TTB Merkez Konseyi’ne günlük bildirimler yapılmıştır. Bunun dışında saptanan sorunlar Sağlık Bakanlığı, sağlık müdürlüğü, afet ve acil durum il müdürlüğü ve Valilik Kriz Masası’na sorunlar iletilerek müdahil olunmuş/çözüm bulunmaya çalışılmıştır.

TTB ODSH grubu tarafından halka dönük olarak “Sağlığımız İçin Öneri ve Uyarılar” adıyla bir broşür hazırlanmış ve bölgede dağıtılmıştır.

SES ve TTB 23 Ekim Van-Tabanlı depreminin ilk gününden itibaren bölgede ilk yardım, ayaktan tedavi hizmetlerinin yeniden yapılanması ve sunumu ile sosyal hizmetler alanlarında çalışmalar yürütmüştür. Bu çalışmaların yanında; 1.-3.-7.-25. günlerde, birinci ayda ve ikinci ayda bölgede değerlendirmeler yapılmış, hazırlanan raporlar kamuoyu ile paylaşılmıştır. Bu raporlarla kamuoyunun doğru bilgi edinilmesi ve baskı unsuru olma hedeflenmiştir. Raporların dışında Sağlık Bakanlığı, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, SGK gibi kurumlarla acil sorunların çözülmesine ilişkin yazışmalar yapılmıştır.

21 Kasım 2011’den beri devam ettirdiğimiz hizmetlerimizi; ASM’lerin ve hastanelerin eksik de olsa faaliyete geçmesi nedeniyle 27 Ocak 2012 itibari ile sonlandırıyoruz. Van’da sadece, Sağlık Bakanlığı ile Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının görevleri arasında yer alan sağlık hizmetleri, sosyal hizmet ve travma sonrası destek çalışmalarımızı sonlandırıyoruz. Aksine, “VAN’I TERKETMİYORUZ”. Düzenli aralıklarla incelemelerimizi yapıp hazırlayacağımız raporlarla kamuoyunu bilgilendirmeye devam edeceğiz.

Kamuoyu ile paylaştığımız ve web sitelerimizde yer alan bölgeyle ilgili raporlarda belirtilen sorunlarda özellikle İkinci Ay Raporumuzda belirttiklerimizde bir değişiklik yoktur. Mevcut duruma ilişkin değerlendirmemiz aşağıdaki gibidir.

Öncelikle daha önceki değerlendirmemizde söylediğimizi tekrar ediyoruz.

Kamu yöneticileri, Van’da hayatın normale döndüğünü iddia etmektedirler. VAN’DA YAŞAM HİÇ BİR ŞEKİLDE NORMAL DEĞİLDİR. Normale döndüğü iddiasının arkasında, topluma sağlanan çeşitli hakların geri alınması çabası bulunmaktadır.
NORMALLEŞMEK BİR YANA, VAN’DA YAŞANANLAR İNSAN ELİYLE YARATILMIŞ İKİNCİL BİR OLAĞANDIŞI DURUMA DÖNÜŞMÜŞTÜR.

İkinci olarak ta şu soruları sormak isteriz;

Nakit olarak devletin çeşitli kurumları tarafından toplanan yardımların çok az bir kısmının Van’a aktarıldığı bizzat yetkililer tarafından ifade edilmiştir. Halkın gönüllülük temelinde yaptığı yardımlar 3 ay geçmesine rağmen neden Van’da kullanılmamaktadır? Bu parayla ne yapılması düşünülmektedir?

EKSİKLİKLER-ÖNERİLER

• Kentteki konutların hasar tespitlerinin tamamlanması bir yana, toplam 29 ASM’nin bile kesin hasar tespitleri tamamlanmamıştır. Tamamlanan hasar tespitleri hakkında sağlık çalışanları bilgilendirilmemiştir. HASTANELERİN VE BİRİNCİ BASAMAK SAĞLIK KURUMLARININ KESİN HASAR ÇALIŞMALARI BİR AN ÖNCE TAMAMLANMALI, SONUÇLAR YAZILI OLARAK KURUMLARA VE HALKA DUYURULMALIDIR.

• Depremin üzerinden 3 ay geçmiş olmasına rağmen Van’da görevli olan sağlık çalışanlarının neredeyse tümü halen kalıcı, güvenilir ve korunaklı barınma olanaklarından yoksundur. Sağlık hizmetleri rotasyonla sürdürülmekte, çalışılan 7-10 gün boyunca sağlık çalışanları arabalarında ya da kimi zaman her gece ayrı bir yerde geçici barınma alanlarında kalmaktadırlar. Diğer yandan yeni yılla birlikte tüm sağlık çalışanları kente geri çağırılmaktadır. Sağlık çalışanlarına kent dışında bulunan aileleriyle birlikte kalıcı barınma sağlanmadan kente dönmelerinin istenmesi YANLIŞTIR. Kent dışında bulunan eş ve çocuklarının Van’a dönmesi mümkün değildir. ÜÇ AYDIR İHMAL EDİLEN ANCAK YİNE DE ÖZVERİYLE ÇALIŞMAYA DEVAM EDEN SAĞLIK ÇALIŞANLARINA KALICI, GÜVENLİ VE KORUNAKLI BARINMA BİR AN ÖNCE SAĞLANMALIDIR. Yüzüncü Yıl Üniversitesi çalışanlar ve öğrenciler için barınma yerleri kurabilmişken devasa gücü olan bir Sağlık Bakanlığının yaklaşımı kabul edilebilir değildir.

• Van’da bulunan tüm ASM’lerde dönüşümlü çalışma düzeni 26 Aralık’ta sona erdirilmiştir. Tüm ASM hekimleri görev yerlerine geri çağrılmıştır. Tüm ASM hekimlerinin ve hekim dışı çalışanlarının görevlerine geri çağrılması, ASM çalışanlarının yaşamakta olduğu barınma sorununu daha da artırmıştır. ASM ÇALIŞANLARI İÇİN KALICI, GÜVENLİ, KORUNAKLI VE AİLELERİYLE BİRLİKTE BARINABİLECEKLERİ BARINMA ALANLARI ACİLEN OLUŞTURULMALIDIR.

• Van’da yaşayan halkın önemli bir bölümü kent dışına göç etmiştir. Geride kalan yaklaşık 100 bin nüfusun ancak yaklaşık 20 bini çadır kentlerde ve çadırlarda barınmaktadır. KIŞ KOŞULLARININ GİDEREK AĞIRLAŞTIĞI GÖZ ÖNÜNDE BULUNDURULARAK ÇADIRKENTTE YA DA KENDİ ÇADIRINDA YAŞAYAN TÜM VAN’LILAR İÇİN BİR AN ÖNCE BANYO VE TUVALETİ OLAN KONTEYNIR, PREFABRİK EV YA DA KALICI KONUT SAĞLANMASINA BAŞLANMALIDIR. Devletin bunu yapmaya gücü vardır. Devletin yaklaşımı VAN’I boşaltmaya yönelik bir çaba olarak değerlendirilebilir.

• Van’dan göç etmeyen ancak çadırkentlerde de barınmayan büyük bir nüfus vardır. Bu kişiler genellikle derme-çatma, su-tuvalet olanakları olmayan çadırlarda kalmaktadır. Ayrıca beslenme, giyim, ısınma gereçleri gibi temel yardımlara da ulaşamamaktadırlar. ÇADIRKENTLERDE BARINMAYAN NÜFUSA DA İLGİ GÖSTERİLMELİ, EN AZ ÇADIRKENTLERDE KALANLARA SAĞLANAN KADAR BARINMA, DÜZENLİ BESLENME, GİYİM, ISINMA VE MADDİ YARDIM SAĞLANMALIDIR.

• Sosyal güvencesi olmayan bireylere ücretsiz ilaç sağlanması, ne yazık ki sadece bir ay sürdürülebilmiştir. 22 ARALIK TARİHİNDE KALDIRILAN ÜCRETSİZ İLAÇ YARDIMI HEMEN TEKRAR BAŞLATILMALIDIR.

• Van’da yataklı tedavi hizmetleri sadece bir hastanede çok az sayıda yatakla sunulmaktadır. Bu, özellikle çocuk hastalıkları ile gebelik ve doğumla ilişkili durumlar açısından önemli bir sorun oluşturmaktadır. HASTANELERİN GÜÇLENDİRİLMESİ YA DA YENİ BİNA İNŞAATLARI BİR AN ÖNCE TAMAMLANMALI, ÖZELLİKLE KADIN DOĞUM VE ÇOCUK HASTALIKLARI HASTANESİ BİR AN ÖNCE FAALİYETE GEÇİRİLMELİDİR.

• Sağlık hizmetlerinin akılcı bir şeklide planlanmasında nüfusun tam olarak tespit edilmesi büyük önem taşır. VAN NÜFUSU’NUN HANE TEMELLİ OLARAK TESPİTİNE BİR AN ÖNCE BAŞLANMALIDIR.

• ASM’lerde sadece başvuranlara tedavi hizmetleri sunulabilmektedir. Nüfusun tam olarak bilinmemesi ve rotasyonla çalışılmasına bağlı olarak sağlık çalışanı sayısının 1/3-1/4 oranında azalmış olması, özellikle koruyucu sağlık hizmetlerinin sunulmasındaki en önemli engellerdir. VAN’DA ETKİN BİR BİRİNCİ BASAMAK SAĞLIK HİZMETİNİN SUNULMASININ ÖNÜNDEKİ ASIL ENGEL BİRİNCİ BASAMAK EKİBİNİ BİR HEKİM VE BİR AİLE SAĞLIĞI ELEMANINA İNDİRGEYEN AİLE HEKİMLİĞİ SİSTEMİDİR. SAĞLIK EKİBİNİ VE HİZMET YÜKÜMLÜLÜKLERİNİ DARALTAN BU UYGULAMADAN VAZGEÇİLMELİDİR.

• VAN’DA SÜRDÜRÜLEN BİRİNCİ BASAMAK SAĞLIK HİZMETLERİNDE, HEKİMLERE BAĞLI HASTA LİSTELERİ UYGULAMASINDAN VAZGEÇİLMELİ, HİZMETLER NÜFUS-TABANLI OLARAK DÜZENLENMELİDİR.

• Van’da bulunan ASM’lerin kiminde nüfus hızla azalmakta, özellikle tek katlı evlerin yoğun olduğu gecekondu bölgelerinde ve köylerde ise artmaktadır. 26 Aralık 2011 tarihinde Sağlık Müdürlüğü’nden elde edilen bir bilgiye göre, ASM hekimlerine bildirilenin aksine hiçbir ASM’nin nüfusu deprem öncesi nüfusları sabit kabul edilecek şekilde belirlenmemiştir. BİRİNCİ BASAMAK SAĞLIK ÇALIŞANLARININ ÜCRET GÜVENCESİNİ ORTADAN KALDIRAN BU UYGULAMA İPTAL EDİLMELİ, ASM ÇALIŞANLARININ ÜCRETLERİNİN BAĞLI NÜFUSUN BÜYÜKLÜĞÜNE GÖRE BELİRLENMESİNDEN VAZGEÇİLMELİDİR. ÇALIŞANLARIN BÜYÜK MADDİ KAYIPLARI OLDUĞU VE NÜFUSUN HAREKETLİ OLDUĞU GÖZ ÖNÜNDE BULUNDURULARAK YETERLİ DÜZEYDE BİR SABİT ÜCRET BELİRLENMELİDİR.

• Van’da bulunan ASM’lerin bina güçlendirme ve tadilat bedellerinin hekimler tarafından ödenmesi istenmektedir. ASM BİNALARININ GÜÇLENDİRME VE TADİLAT GİDERLERİ SAĞLIK BAKANLIĞI VE VALİLİK TARAFINDAN ÜSTLENİLMELİDİR.

• Depremle mücadelede, bir taraftan Van/Erciş’in hayat şartlarını iyileştirmeye yönelik koruyucu sosyal politikalara ve rehabilitasyon ağırlıklı, sosyal-pedagojik projelere ihtiyaç vardır. Yöre halkına yönelik, deprem sorunu ile ilgilenecek, valiliğe bağlı özel bir organizasyon birimi oluşturulmalıdır. Bu organizasyona kamu kurum/kuruluş ve demokratik kitle örgütleri dahil edilmelidir. Bu birim, Van-Erciş’te depremden kaynaklı oluşan sorunları çözmeye, sosyal dengeyi kurmaya, deprem kaynaklı travmanın azaltılmasına yönelik çalışmalar yapmalıdır.

• Mülteciler Van dışına göç etmeye zorlanmış, kentte kalanlara sağlanan yardımlar kesilmiştir. Ne korunaklı barınma araçları sağlanmakta, ne herhangi bir yardım ulaştırılmakta ne de sağlık hizmetine ulaşmalarına ilişkin bir çaba harcanmaktadır. Yemek dağıtan Van Belediyesi dışında el uzatan yoktur. MÜLTECİLERE BİR AN ÖNCE GÜVENLİ VE KORUNAKLI BARINMA SAĞLANMALI, ACİLEN EKONOMİK VE SOSYAL DESTEK SUNULMALI, KRONİK HASTA VE ENGELLİ SAYISININ YÜKSEK OLDUĞU DİKKATE ALINARAK EVDE BAKIM HİZMETLERİ BİR AN ÖNCE BAŞLATILMALIDIR.

2. ay raporumuzdaki bir cümleyi tekrar etme ihtiyacını yeniden hissediyoruz: “VAN’DA DEPREMDEN İKİ AY SONRA, İDDİA EDİLENİN AKSİNE NORMAL YAŞAMA NE YAZIK Kİ DÖNÜLEMEMİŞTİR. DEPREMİN YARATTIĞI YIKIM KRONİKLEŞMİŞTİR.”

Türk Tabipleri Birliği ve Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası Van’da unutulanların ve normal yaşama dönüldüğü iddiasıyla ihmal edilen halkın, mültecilerin ve sağlık ve sosyal hizmet çalışanlarının sesi olmuştur.

Verilen sözlerin ve yapılan ya da yapılmayan sağlıkla ilgili tüm hizmetlerin takipçisi olmaya devam edecektir.

Bundan sonrada sağlık ve sosyal hizmet emekçileri ile Van halkının SES’i olmaya devam edeceğiz.

VAN’DA YAŞAM NORMALE DÖNÜNCEYE KADAR VAN’I TERKETMİYORUZ!

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*