Anasayfa » GÜNÜN İÇİNDEN » İMO: Baraj faciasının Soma’dan, Roboski’den farkı yok

İMO: Baraj faciasının Soma’dan, Roboski’den farkı yok

Botan Çayı üzerine kurulu Alkumru Baraj kapaklarının açılması ve 6 kişinin ölümüyle sonuçlanan olaya ilişkin incelemelerde bulunan Amed İnşaat Mühendisleri Odası, tespitlerini basın toplantısıyla kamuoyuna açıkladı. Burada konuşan Şube Başkanı Turan Kapan, “Bu olayın bizim nazarımızda; Soma’dan da, Roboski’den de, Madımak’tan da, Gazi’den de Gezi’den de hiçbir farkı yok. Hepsinde de ihmal var, göz yumma var, kendi koyduğu hukuka uymama var” dedi.

Siirt’te bulunan Botan Çayı üzerine kurulu Alkumru barajı kapaklarının açılması ve 6 kişinin ölümü sonrasında Amed İnşaat Mühendisleri Odası olay yerinde inceleme yaparak bir ön rapor hazırladı.

Yapılan incelemeye ilişkin bugün İMO’da basın açıklaması yapan Şube Başkanı Turan Kapan, 24 Ağustos tarihinde Siirt’te Botan Çayı’nı Alkumru Barajı’nın Hidroelektrik Santralin Türbinlerinin işletmeye alınması sonrasında türbinlenen suların etkisiyle dere yatağında aniden su seviyesinin yükseldiğini belirten Kapan, dere yatağına yüksek miktarda su bırakılmasından habersiz piknik yapan insanların kaçmaya dahi fırsat bulamadan su akımının sürükleme gücü karşısında duramayarak hayatlarını kaybettiğini açıkladı.

Yaşanan bu facia üzerine İMO Amed Şubesi ve Siirt Temsilciliği ile birlikte olay yerinde incelemelerde bulunulduğunu ve 10 kilometrelik alanda yaptıkları gözlemler sonrasında bir ön rapor hazırladıklarını belirten Kapan şunları söyledi:

“Botan Çayı üzerinde yer alan ve 6446 sayılı Yasa kapsamında LİMAK Holding Grup Şirketlerinden ‘Limak Hidroelektrik Santral Yatırımları Anonim Şirketi’ tarafından yapılan Alkumru Barajı ve HES, kil çekirdekli kaya dolgu gövde tipinde inşa edilmiş olup talvegden 110 m, temelden ise 134 m yüksekliğindedir. Alkumru Barajı dolusavağı karşıdan alışlı kontrollü ve 4 adet radyal kapağı bulunmaktadır. Dolusavak Deşarj Debisi Q= 7119,00 m3/sn’dir. Enerji tüneli sol sahilde olup 280,00 m3/sn kapasiteye sahiptir. Enerji tünelinden alınan sular her biri 88,59 MW kurulu gücüne sahip toplam 3 üniteden oluşmaktadır. Yine aynı firma tarafından yapılan ve barajın mansabında yer alan Kirazlık regülatörü ve HES, kil çekirdekli kum-çakıl dolgu olarak inşa edilmiş olup talvegden 20,80 m ve temelden 30,80 m yüksekliğindedir. Dolusavak, karşıdan alışlı ve 2 adet radyal kapak 3660,00 m3/sn deşarj kapasitesine sahiptir. Enerji tüneli sol sahilde olup her biri 100 m3/sn debiye sahip 3 ünite ile toplam 3*14,6 MW= 43,80 MW enerji üretme kapasitelidir.”

UYARI LEVHASI YOK

Olayın gerçekleştiği vadide yapılan incelemelerde, santraldeki 3 adet türbinin aynı süre içinde işletmeye alınmasından sonra menderesler yaparak akan ve dar bir vadiye sahip olan Botan Çayı’ndaki suyun aniden yaklaşık 2 metreye kadar yükseldiğini ve dereye su bırakılmasından habersiz bir şekilde, çay kenarında piknik yapan insanların aniden yükselen sudan kaçmaya fırsat bile bulamadan sulara kapıldıklarını kaydeden Kapan, sözlerini şöyle sürdürdü: “İncelemelerimizde; Botan Çayının Alkumru Barajı mansabındaki işletmeden sorumlu firma tarafından vadi boyunca uyarı levhalarının bulunduğu görülmüş, ancak sesli uyarı sistemine dair bir emare görülmemiştir.

Olay yerinde bulunan vatandaşlarla yapılan görüşmelerde de herhangi bir sesli uyarının yapılmadığı belirtilmiştir. İşletmeden sorumlu yetkiler tarafından gerekli hassasiyetin gösterilmediği; uyarı önlemi olarak ağırlıklı olarak uyarı tabelalarıyla yetinildiği saptanmıştır. Geçmiş yıllarda da benzer şekilde can kayıplarının yaşandığı ancak işletmenin geçmişte yaşananlardan ders çıkarmadığı ve sesli ve görsel uyarı sistemlerine ilişkin yeterli önlemler almadığı görülmüştür.”

SESLİ UYARININ YAPILMAMASI BÜYÜK BİR İHMALDİR

10 kilometrelik dolambaçlı dar bir vadide insanların yükselen suyu görmesi, tek bir yerden yapılan siren sesini ya da anonsu duymasının mümkün olmadığını ve bu nedenle vadide çok sayıda yerinde sesli uyarı sisteminin olması gerektiğini belirten Kapan, “Çünkü herkes gibi özel HES işletmecileri de bilir ki Botan Çayı’nın bu kesimlerini halk yıllardır piknik yeri olarak kullanır. Bunun bilinmesine rağmen sadece levhayla uyarı yapmak yeterli değildir. Kaldı ki buralar yasaklı bölgeler de değildir. Bu nedenle sesli uyarının yapılmaması büyük bir ihmaldir.

Diyelim ki sesli uyarı sistemi yoktu, siren sistemi de yeterli değildi, gezici sistemle (megafonla) dahi olsa uyarı yapılabilirdi, ancak bu da yapılmamıştır. Ve bu büyük ihmal; 6 kişinin ölümüne sebebiyet vermiştir.

Bu nedenle dere yatağına belirli bir süre akım bırakmayıp tekrar işletmeye alınması durumlarında mansaptaki halkın mutlaka sesli uyarı sistemleri ile haberdar edilmesi, sesli uyarının 8-10 km kadarlık kesimi içermesi, mansaptaki canlı hayatın güvenliği açısından çok önemlidir” dedi.

ÖLÜMLERE AŞIRI ÜRETİM VE KÂR ANLAYIŞI NEDEN OLDU

“Her ne kadar yetkililer suçun pikniğe giden halkta olduğunu söyleseler de; olay işletmenin 3 türbini birden devreye almasından, dolayısıyla aşırı üretim ve kar anlayışından kaynaklıdır” diyen Kapan, “Uyarı yapılmaması nedeniyle can kayıplarının daha öncede yaşanmış olmasına rağmen, gerekli önlemleri almayan işletme ve işletmeyi denetlemeyerek göz yuman devlet; yaşanan kayıpların hesabını vermelidir.

Biz bu anlayışı Soma’da da, kentsel dönüşüm uygulamalarında da, Türkiye’nin dört bir yanında doğamıza can suyu bile bırakmayan HES’lerde de gördük. Bu anlayış; neo-liberal politikanın ortaya çıkardığı bir anlayıştır. Bu anlayış aşırı üretim ve kar elde etmeye odaklıdır, insanı, insan hayatını, doğayı ve doğadaki tüm canlıların yaşamını hiçe sayan aşırı kar hırsına dayalı bir anlayışıdır.

Bu olayın bizim nazarımızda; Soma’dan da, Roboski’den de, Madımak’tan da, Gazi’den de Gezi’den de hiçbir farkı yok. Hepsinde de ihmal var, göz yumma var, kendi koyduğu hukuka uymama var. Aşırı üretim, dolayısıyla kar baskısı altında herkesi hiçleştiren, doğayı, insan ve canlıların yaşamını yok sayan, gerekli önlemleri almayan, denetlemeyen, göz yuman bu sisteme hepimizin bir itirazı olmalıdır” şeklinde konuştu.

ANF

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*