Anasayfa » GÜNÜN İÇİNDEN » Ekonomide iç ve dış stres artıyor

Ekonomide iç ve dış stres artıyor

Ekonomide iç ve dış stres artıyor

Zincirleme kriz riski

Türkiye ekonomisi uzun süreli bir kırılganlık içine girdi. Ekonominin iç ve dış şoklara duyarlılığı arttı. Küresel sermaye hareketlerinin değişen yönelimleri, yeni finansal türbülanslar ve jeo-politik gelişmeler ekomoyi sarsıyor. Egemen blok içinde yaşanan çatışmalar ve daralma, rejim krizinin derinleşmesi, TC’nin restorasyonun bir parçası olarak gerçekleşecek cumhurbaşkanlığı seçimleri, ekonomik sorunları yoğunlaştırıyor.

2013 yılı ekonomide kritik bir eşik oldu. Son 10 yılı kapsayan sanal ekonomik performans, küresel finans kapitalin yeni yönelimlerine bağlı bir şekilde, düşmeye, ötelenmiş yada perdelenmiş problemler şiddetle açığa çıkmaya başladı.

Kapitalizmin genel krizinin yeni evresine ve biçim alışına bağlı olarak ortaya çıkan bu gelişmeler, Türkiye dahil yükselen piyasalar diye tanımlanan ülkeleri şiddetle etkiliyor.

Yüksek cari açıkları ve yüksek dış borcu olan, likidite akışıyla ekonomisi dönen bu ülkeler, sermayenin merkez ülkelere dönmesi ve güvenli pazarlara yönelmesi ve FED’in uyguladığı parasal politikalara bağlı olarak ciddi sorunlar yaşamaya başladı..

“EN KIRALGAN EKONOMİ”

Türkiye bu süreçten şiddetle etkilendi. Cari açığı kritik eşikte olan, önemli oranda dış kaynak daralması yaşayan, dış borçları olağanüstü artan Türkiye ekonomisi, çok vektörlü bir kırılganlık yaşıyor. Küresel finans kapitalin farklı kurum ve kuruluşları bu tehlikeyi dile getirmeye başladı. Türkiye ekonomisi en kırılgan ekonomi, olarak tanımlandı.

2014 için ilan edilen büyüme oranı aşağı çekildi. Benzer revizyonu IMF ve Dünya Bankası da yaptı. Bu arada enflasyonda sıçramalar ortaya çıktı. Ekonomide küçülme ve durgunluk, enflasyon oranında büyüme stagflasyonu tetikler. Bu da ekonomik zaafiyeti iyice artırır. Böylesi bir sarmal ekonomik kıralğanlığı son haddine ulaştırır, bu koşularda oluşabilecek sert dış ya da iç stress yıkıcı bir krizin önünü açar.

Türkiye tam böylesi bir noktada. Türkiye’de ekonominin rantiye karakteri ve bu karaktere bağlı ağırlıkta inşaat, hizmet ve enerji sektöründe gelişmelerin yaşanması, yaşanacak likidite darlığında, sert reaksiyonların verilmesini ve inanılmaz problemlerin açığa çıkmasına yol açacaktır. Özellikle emlak sektöründe şişen balon, bu tehlikeyi işaretliyor. Benzer süreci 2008 sonrasında İspanya ve Portekiz yaşadı. Yaşanan emlak krizi bu ülkeleri felç etti. Borç ve bankacılık krizlerinin tetiklediği emlak krizi, ters bir döngüyle bu krizleri besledi ve şiddetlendirdi. İspanya ve Portekiz halen kriz döngüsü içinde yaşıyor.

İMDADA AMB YETİŞTİ

Küresel düzeyde parasal iklim politikaları Türkiye’nin aleyhindedir. 2014 yılının ilk yarısı sallantılı geçti. Türkiye’nin imdadına son anda AMB’sı yetişti. Avrupa Merkez Bankası’nın, kıta da deflasyon korkusuyla parasal genişleme politikalarına başlaması, Türkiye ekonomisini geçiçi olarak soluk aldırdı. Acil likidite ihtiyacı karşılandı. Özellikle 2013 Mayıs ve Aralık ayında (yukarıda belirttiğimiz nedenlerle) yaşanan döviz şokları ve siyasi tansiyon ekonomiyi alt üst etmişti. Döviz krizi kapıdaydı.

AMB’nin bu konjonktürel kararı bir müddet sonra değişebilir. Bu durum ekonomik belirsizlik anlamına gelecektir. Önümüzdeki süreç büyük risklere gebedir.

Ekonomide kırılganlığın artması, iç ve dış şoklara karşı zaafiyeti yükseltiyor…

Özellikle emlak balonun patlaması yüksek bir olasılığa dönüştü. Yaşanacak bir emlak krizi, bankacılık krizini açığa çıkaracaktır. İç içe geçmiş bir krizden bile söz edebiliriz. Bügün kamuya açıklanmasa da bazı bankaların iflası gündemdedir. Dış kaynak daralmasının yoğunlaşma riski, borç çevrimini kırabilir, bunun anlamı borç krizidir. Artık bu faktörlerin yüksek bir olasılığa dönüştüğü bir konjonktüre girdik. 2014 yılının ikinci yarısında sarsıcı gelişmeler yaşanabilir. Küresel finansal gelişmeler ve büyük türbülanslar, ülke içinde cumhurbaşkanlığı seçimleri, Ortadoğu’nun katastrofik anaforu ve 2015 genel seçimleri, 2014 ve 2015 yılını kritik yıla dönüstürüyor.

VOLKAN YARAŞIR

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*