Anasayfa » GÜNÜN İÇİNDEN » Disk-Ar: İşsizlik, işten atılmalar, daralma, kriz…

Disk-Ar: İşsizlik, işten atılmalar, daralma, kriz…

Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Dairesi (DİSK-AR) İşsizlik ve istihdam raporu ve ekonomik kriz üzerine yaptığı kriz bilonçosunda kapitalist krizin işçi sınıfı üzerindeki ekonomik, sosyal yıkıcı boyutlarını ele aldı, işten atılmalar, işsizlik, ekonomik kriz, üretime ara verme, ücretsiz izin ve özellikle genç ve kadın işsizlikte yükseliş var. Pazarda markette yükselen gıda fiyatları ile birlikte, kapitalist krizin ceremesi işçi sınıfının üzerine yükleniyor. İşsizlik 2018’de yüzde 11,6’ya yükseldi. Dar tanımlı işsiz sayısı bir önceki yıla göre 501 bin kişi artarak 3 milyon 788 bine yükseldi.

İşsizlik ve istihdam raporunun özeti şu şekilde:

  • Ekim 2018 dönemi TÜİK İşgücü İstatistikleri ile son İŞKUR ve SGK verileri işsizlikte krizin etkisinin giderek belirgin hale geldiğini gösteriyor.
  • TÜİK’e göre Ekim 2017 döneminde yüzde 10,3 olan dar tanımlı standart işsizlik 1,3 puan artarak Ekim 2018’de yüzde 11,6’ya yükseldi. Dar tanımlı işsiz sayısı bir önceki yıla göre 501 bin kişi artarak 3 milyon 788 bine yükseldi.
  • TÜİK verilerine dayanarak hesapladığımız geniş̧ tanımlı işsiz sayısı 6 milyon 351 bine yükseldi.
  • Geniş̧ tanımlı işsizlik oranı ise yüzde 18,3 olarak hesaplandı. Geçen yılın aynı dönemine göre geniş̧ tanımlı işsiz sayısı 517 bin arttı.
  • Tarım dışı işsizlik oranı geçen yılın aynı dönemine göre 1,3 puan artarak yüzde 11,6’ya yükseldi.
  • İşsizlik sigortasında rekor başvuru Aralık 2018’de yaşandı. Başvuru sayısı 211 bine yükseldi.
  • Genç işsizliği geçen yıla göre 3 puan artarak yüzde 22,3’e yükseldi.
  • Kadın işsizliği yüzde 14,7, genç̧ kadın işsizlik oranı ise yüzde 27,9 olarak gerçekleşti. Tarım dışı kadın işsizliği ise yüzde 18,8’e yükseldi.
  • Tarım dışı genç kadın işsizliği yüzde 32,9 oldu.
  • Ne eğitimde ne istihdam olan gençlerin (boşta gezer) oranı yüzde 24,7.
  • Sanayi üretimi daralmaya devam ediyor. Kasım 2018 itibariyle yüzde 6,5 oranında küçüldü.
  • Ekonomide küçülme, yüksek enflasyon ve işsizliğin bir arada yaşandığı ağır bir kriz tablosu yaşanıyor.

İşsizlik ve İstihdam Raporun PDF ve tam haline bu linkten bakabilirsiniz.

Ekonomik Krizin özet bilançosu şöyle:

Kriz sanayi üretimini vurdu: Kasım 2018’de sanayi üretimi bir önceki yılın kasım ayına göre yüzde 6,5 oranında azaldı. Sanayi üretimindeki daralma daha fazla işsizliğin habercisidir.

Kriz sanayide kapasite kullanımını düşürdü: 2017 Aralık ayında 79 olan sanayide kapasite kullanım oranı 2018 Aralık ayında 5 puan düşerek 74’e geriledi. İmalat sanayi kapasite kullanım oranlarının düşüşü fazla çalışmaların düşüşü ve istihdam azalışı sonucunu doğuracaktır.

Mutfak enflasyonu yüzde 31’e yükseldi: 2018’de ana harcama grupları arasında gıda enflasyonu yüzde 31, ev eşyası yüzde 29 oranında arttı.

Elektrik yüzde 45, doğal gaz yüzde 31 arttı: 2018’de elektrik ve doğalgaz fiyatlarındaki artış ortalama enflasyonun çok üzerinde gerçekleşti. TÜİK’e göre elektrik fiyatları 2018 yılında yüzde 45 oranında arttı. Doğalgaz fiyatlarındaki artış ise yüzde 31 oranında gerçekleşti.

Krizde yarım milyon yeni işsiz: 2018’de en yüksek işsiz sayısı ekim ayında görüldü. İşsiz sayısı Ekim 2017’den Ekim 2018’e bir yılda 501 bin, 2018’de ocak ayından itibaren ise 564 bin arttı. Geniş tanımlı işsiz sayısı bir yılda 517 bin kişi arttı ve 6,4 milyona yaklaştı. Tarım dışı işsizlik hızla tırmanarak yüzde 13,6’ya yükseldi. 2018 yılında bütün işsizlik türlerinde artış yaşandı. En yüksek artış genç işsizliği ve tarım dışı genç kadın işsizliğinde yaşandı. Genç işsizliği yüzde 19,3’ten yüzde 22,3’e, tarım dışı genç kadın işsizliği ise yüzde 33’e tırmandı.

Kayıtlı işsiz sayısı 1 milyondan fazla arttı: 2018 Ocak ayında İŞKUR’a kayıtlı işsiz olarak başvuranların sayısı 2 milyon 457 bin iken, bu sayı 2018 Aralık ayında 3 milyon 500 bine yükseldi. Böylece 2018’de İŞKUR’a 1 milyon 52 bin yeni işsiz başvurdu.

Sigortalı işçi sayısı üç ayda 361 bin düştü: SGK’ye göre 2018 Eylül ve Kasım ayları arasında sigortalı sayısındaki azalış 361 bin oldu.

Krizin yükü ücretlilere yükleniyor: Krizin ekonomik ve toplumsal etkileri konkordato ilanları, şirket iflas ve ödeme güçlükleri, işten çıkarma, ücretsiz izin, üretimi durdurma, üretimi azaltma, intihar ve kendine zarar verme eylemleri ve krize karşı işçi eylemleri biçiminde görülüyor. Krizin yoğunlaştığı 2018’in son dört ayında binlerce konkordato başvurusu gerçekleşti.

Krizle birlikte işten çıkarmalar yoğunlaştı: İşten çıkarmaların en yoğun olduğu sektörler olarak konkordatoda başvurularında olduğu gibi inşaat, metal, petro-kimya, dokuma, madencilik ve gıda olarak öne çıkıyor. Kriz döneminde bazı işyerleri işten çıkarmaları tercih ederken bazıları da işçileri ücretsiz izne çıkarma/çalışanlara zorla izin kullandırma, fazla çalışmaları kaldırma, işçi ücretlerinde kesintiler uygulama, vardiya sayılarında değişiklik yapma ve üretimi durdurma gibi yöntemleri tercih ediyor. Böylece kimi şirketler işçi çıkarmayı bir süre öteliyor.

Kriz nedeniyle en az altı intihar girişimi yaşandı, üç işçi intihar etti: Kriz kaynaklı işten çıkarmalar ve işçi alacaklarının ödenmemesi nedeniyle çeşitli işçi eylemleri gerçekleşirken, kriz nedeniyle en az 6 işçinin intihar girişiminde bulundu, bunlardan üçü ise intihar sonucu hayatını kaybetti. İntihar girişimlerinin tümü işçiler ücretlerini alamadıkları için yapıldı.

Krizde Emeğin Durumu Raporunun PDF ve tam haline bu linkten bakabilirsiniz.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*