Anasayfa » GÜNÜN İÇİNDEN » AKP’den ODTÜ öğrencilerine “Marx dersi” ya da solda bir algı operasyonu üzerine

AKP’den ODTÜ öğrencilerine “Marx dersi” ya da solda bir algı operasyonu üzerine

Eğitim bakanı Nabi Avcı, “ODTÜ bir markadır. Ancak şiddet markası değildir. Akademik hüviyetiyle bir markadır. Sadece ODTÜ değil Hacettepe ve Ankara Üniversitesi’nde olay çıkarmaya çalışan öğrenciler biraz okusunlar. Karl Marx’ın “Louis Bonaparte’in 18 Brumaire’i”ni okusunlar.” dedi.

Türkiye’de son yıllarda, Marx’ın tarihsel-diyalektik materyalist yönteminin 1848-51 Fransa’da devrim/karşıdevrim sürecine uyguladığı başyapıtları arasında yer alan “Louis Bonaparte’ın 18 Brumaire” yapıtı büyük bir rağbet görüyor.

Şimdi başta ODTÜ’lü öğrenciler olmak üzere herkes, “Eğitim Bakanı Marx’ın 18 Brumaire’i ile ne ima etmek istedi, ne yaparsanız yapın Erdoğan başkan olacak mı demek istedi, biz Bonapartist bir hükümetimiz mi demek istedi, darbe yapacağız mı demek istedi, Bonapart trajediydi Erdoğan komedi mi demek istedi?” diye tartışa dursun, biz Türkiye’de Marx’ın 18 Brumaire’inin son yıllardaki makus hikayesi üzerinden olaya açıklık getirelim.

BRUMAIREnormal2.indd18 Brumaire, Türkiye’de 2010 yılında İletişim yayınları tarafından Birikim dergisinin liberal marka aydın ekibi tarafından yeniden yayınlandı. Aslında bu bir yeniden çeviri değil, Marx’ın 18 Brumaire’inin liberal revizyonist bir tahrifatıydı. Çeviren Tanıl Bora’yı bir yana bırakalım, Marx’ın yapıtı, Marx’ın en nefret ettiği ve bu yapıtında da yerden yere vurmuş olduğu liberallerin, günümüzdeki örnekleri Ahmet İnsel’in “önsözü”, Ömer Laçiner’in “son sözü” ile okura sunulma pervasızlığı gösteriliyordu. Çeviride bir dizi ciddi anlam kaydırmalarıyla birlikte “önsöz” ve “son söz”de ağır liberal revizyonist bir algı operasyonu yapılarak, Türkiye’de AKP’nin son döneminde bir rejim değişikliği yaşandığına açık ve örtük göndermeler yapılarak, Türkiye’de siyasal süreçlere dair sözde Marx referanslı bir “yeniden okuma” gözlüğü sunuluyordu. Ahmet İnsel’in “Önsöz”ündeki en kritik algı operasyonu cümlelerinden birini aktarmak yeterli olacaktır:

“20. yüzyıl dünya siyasi tarihi Bonapartizmin farklı birçok örneğini karşımıza çıkararak, bu rejim biçiminin Marx’ın öngördüğü kadar geçici olmadığını gösterecektir” (s. 17).

Yine Laçiner’in “Sonsöz”ünden bir cümleyi aktarmak, Marx tahrifatçılığının düzeyini göstermek için yeterli olacaktır:

“Buradan, bir sınıf olarak burjuvazinin siyasal egemenlik konusunda titiz, ısrarcı olmadığı veya bir başka deyişle siyasal rejim bahsinde ‘ilkesiz’ olduğu sonucunu elbette çıkarabiliriz. Burjuvazinin bu ‘karakter’i -deyim yerindeyse- özseldir ve o nedenle de hep geçerli olmuştur ve olacaktır da.” (s. 187)

a4eaa6af-6811-463e-8fe5-5d8aa088bbe2Türkiye’de Marksist ve solcu geçinen bir dizi aydın da Marx’ın bariz çarpıtılması üzerinden yapılan bu algı operasyonunu hemen yuttular. 2013 yılının Mayıs ayında bir grup kendine Marksist diyen aydın ve akademisyen, “18 Brumaire üzerinden Türkiye’deki rejim değişikliğini anlamak” tarzında atelye çalışmaları ve seminerler başlattılar. Haziran’da Gezi patlatıktan sonra da bu çalışmalarını Gezi’yle de bağlantılandırarak daha sonra kitap haline getirdiler. (“18 Brumaire’den Taksim Direnişine Gezi’yi Soldan Kavramak, Kalkedon yayınları) Derleme kitapta yazıları yer alan akademisyen ve aydınların en azından bir kısmı, liberal revizyonist ve post-marksist İnsel ve Laçiner’in 18 Brumaire yorumlarına bulaşmadan, Marx’ın tarihsel-diyalektik materyalist yöntemini anlamaya çalışmış, Türkiye’yedeki siyasal duruma dair bazı çıkarsamalar yapmaya çalışmışlardı. Fakat bir kısmı da zaten eğilimli oldukları zokayı hemen yutmuş, AKP’yi seçimlerle sağladığı güçle darbe yapan “Bonapartist bir rejim ve hükümet” olarak tanımlayıvermişti.

Bununla kalmadı. Birikim özel ekibinin başlattığı solda algı operasyonunu, kaldığı yerden Radikal özel ekibi sürdürdü. 2014 yılında Radikal’den Murat Yetkin ve Cengiz Çandar, yine sözde Marx’ın 18 Brumaire’ine -yani Birikim yayınları versiyonuna- referansla, AKP Hükümeti’nin seçimler yoluyla darbe yapan, sınıflar üstü bir Bonapartist rejim olduğu türünden yazılar döktürdüler. Bu koroya çok geçmeden Cumhuriyet gazetesi ve t24 sitesi yazarları da katıldılar.

Artık işlem tamamdı. Hemen ardından yine 18 Brumaire’in liberal revizyonist ve post-marksist çarpıtılmasına referans veren yazılar, Evrensel, Birgün, Sol.org, sendika.org gibi gazete ve sitelerde de çıkmaya, algı operasyonu hedefine ulaşıp solun geniş bir kesimine mal olmaya başladı. Artık solun büyük bir kesiminde, hem de Marx’ın -çarpıtılan- otoritesine atfedilerek, liberal revizyonist Birikimcilerin rejim değişikliğine dair ezberleri terennüm ediliyordu: AKP seçimler üzerinden sivil darbe yapmış Bonapartist bir hükümetti, Türkiye’de devlet zaten hep özerkliğin ötesinde sınıflardan bağımsız bir güç olmuştu, vb vb…

Eh, Birikim ve Radikal operasyonuyla, Marx’ın en rezilce çarpıtılmış 18 Brumaire referansıyla, Birikimcilerin tezleri neredeyse tüm sol tarafından çiğnenmeden yutulunca, AKP’nin de gönül rahatlığıyla ODTÜ’lü öğrencilerine İnsel ve Laçiner tarzı “Marx dersleri” vermesinden daha doğal bir şey olamaz.

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar işaretlenmelidir *

*